این ساختمان برای کارخانه آب معدنی H2O طراحی شده است. مهندسین اکسیس موندی که یک شرکت آمریکایی است این نمای آب موجدار را برای این ساختمان طراحی کرده اند. این ساختمان در بارسلونا و به منظور دفاتر اداری ساخته شده است. نمای آن به زیبایی تمام شکل آب موجدار را به خود گرفته است و برای ساخت آن از کامپوزیتهای پلیمر استفاده خواهد شد. سپس این نما توسط خرپاهای فولادی به ساختمان وصل میشود.
طراحان این نما گفته اند: “ما موجهای به وجود آمده در آب را در شرایط مختلفی همچون رودخانه – دریاچه و مرداب و … بررسی کردیم و به این نتیجه رسیدیم زیباترین موج بوجود آمده در یک مرداب کوچک بود. سپس با عکاسی و مدل کردن آن موج این نما را طراحی کرده و به صورت 3 بعدی در آوردیم.
گفتنی است این ساختمان 6 طبقه در یکی از تقاطعهای شلوغ بارسلونا واقع شده است.
چند سطری از مقاله: (برای دانلود به انتهای مطلب مراجعه کنید)
استفاده از اعضاي فولادي سرد نورده شده از دهه 1850 ميلادي آغاز گرديد. ولي استفاده از آن تا انتشار
اولين ضوابط انجمن آمريكايي آهن و فولاد در 1946 گسترش زيادي پيدا نكرده .
امروزه به دليل كيفيت مناسب ساخت، سرعت بالاي اجرا و مقاومت بالا در برابر زلزله از آن در كشور هاي انگلستان، آمريكا، كانادا، استراليا، ژاپن و ….. به صورت وسيعي استفاده مي شود.
ساختمان هاي سازه قاب فولادي سبك (Light Weight Steel Frame) به اختصار LSF نامیده میشوند و بصورت خشك و عمدتا با استفاده از اتصالات پيچي به كار مي روند. اين ساختمان ها از 3 جز اصلي شامل: مقاطع متشكل از ورق هاي فولادي سرد نورد شده براي سازه، صفحات گچي بعنوان پوشش رويه دروني و لايه عايق حرارتي و صوتي تشكيل مي شوند. كاربرداين ساختمان ها بعنوان يك سيستم سازه اي مستقل، اكثرا در انبوه سازي ساختمان هاي دو طبقه ، دفتر و ساختمان هاي تجاري كوچك، واحدهاي صنعتي و سالن هاي ورزشي يك طبقه است. اين سيستم در حالي كه خود يك سيستم سازه اي باربري ثقلي و جانبي است قابليت تركيب شدن با سيستم هاي سازه اي ديگر ، مانند ديوارهاي بتون مسلح را دارد.
شاید کمتر آسمانخراشی را بتوان پیدا کرد که چنین ظاهر شیطانی داشته باشد! معماران OODA این برج ستاره مانند را برای دفتر مرکزی evilest villain طراحی کرده اند.
این ساختمان 350 متر ارتفاع دارد و در بالای آن یک توربین بادی حول محور عمودی قرار دارد.
برج میلاد که چهارمین بلندترین برج مخابراتی دنیا است ارتفاعی برابر 435 متر دارد. ساخت این برج در سال 1997 آغاز شد و یازده سال بعد یعنی در سال 2008 این برج افتتاح رسمی شد. حال بیایید این برج را که به گفته خیلی ها شاهکار مهندسی ایران و خاورمیانه است را با برج CN تورنتو مقایسه نماییم:
برج میلاد - شاهکار یا فاجعه مهندسی؟
برج سی ان در تورنتو کانادا (CN Tower) :
افتتاح این برج در سال 1976 یعنی 32 سال قبل از برج میلاد بود.
این برج در مدت 4 سال ساخته و به بهره برداری رسید. ( برج میلاد در مدت 11 سال)
ارتفاع این برج 553 متر میباشد یعنی 118 متر بلندتر از برج میلاد.
با وجود اینکه برج میلاد در سال 2008 به بهره برداری رسیده است اما معماری ضعیف آن و ظاهر نه چندان دلچسبش باعث میشود در نگاه اول به نظر سازه ای قدیمی بیاید.
برج CN زلزله هایی تا بزرگی 8.5 ریشتر را تحمل کند در حالیکه برج میلاد گفته میشود زلزله هایی تا 8 ریشتر را تحمل میکند. (همانطور که میدانید هر یک واحد افزایش در مقیاس ریشتر یعنی 32 برابر انرژی بیشتر زلزله!) البته همانطور که میدانید سازه ها بر حسب شتاب زلزله طراحی میشوند و نه مقیاس ریشتر و به اشتباه گفته میشود سازه ای چند ریشتر تحمل میکند اما با این وجود میتوان برداشت کرد برج سی ان در مقابل زلزله از برج میلاد مقاوم تر است. این در حالی است که برج CN در تورنتو ساخته شده است که منطقه زلزله خیزی نبوده و برج میلاد در تهران که یکی از خطرناکترین مناطق از لحاظ شدت و تعداد زلزله به حساب می آید. گفتنی است فاصله گسل شمال تهران با محل احداث برج تنها 7.5 کیلومتر میباشد.
و با این وجود برآورد قیمت تمام شده برج CN حدودا 63 میلیون دلار کانادایی یعنی به ارزش حدودا 243 میلیون دلار آمریکا در سال 2011 و قیمت تمام شده برج میلاد 500 میلیارد تومان یعنی چیزی در حدود 500 میلیون دلار آمریکا در سال 2011 است (با احتساب کاهش ارزش پول از سال افتتاح تا سال 2011 برای هر دو مورد). یعنی بیش از دو برابر!
به نظر شما کدام یک از این دو غول دنیای اینترنت محل کار بهتر – زیباتر و جالبتری دارند؟!
گوگل:
دفتر مرکزی شرکت گوگل که کار خود را با راه اندازی موتور جستجو آغاز کرد و در ادامه با راه اندازی خدماتی همچون نقشه – ایمیل – شبکه اجتماعی – مرورگر اینترنت و حتی ساخت گوشی موبایل به یکی از بزرگترین و گرانترین شرکتهای جهان تبدیل شد, در کالیفرنیا واقع است. در سال 2009 اعلام شد این شرکت بیش از 19786 کارمند تمام وقت دارد.
کوچکترین خانه تورنتو در سال 1912 توسط ارتور ویدن ساخته شد. این خانه بین دو خانه معمولی قرار گرفته است و خودش یک خانه کامل بوده در ابعاد کوچک! زمینی که این خانه در آن ساخته شده است, راه دسترسی به یکی از همین خانه های کناری بوده است. قبل از ساخت این خانه مالک زمین در نظر داشت با ایجاد راه دسترسی اتومبیل از خیابان به داخل این زمین, آنرا به گاراج خانه خود تبدیل کند اما به دلیل مخالفت شهرداری برای بریدن جدول کنار پیاده رو امکان عبور و مرور اتومبیل به داخل زمین وجود نداشت. به همین دلیل آقای ویدن تصمیم به ساخت کوچکترین خانه تورنتو گرفت! پس از ساختن این خانه, وی با همسرش برای 20 سال در آن خانه زندگی کردند. پس از آن همسر آقای ویدن فوت کرده و وی که 77 ساله شده بود 7 سال دیگر نیز به تنهایی در این خانه زندگی کرد.
با توجه به رشد جمعیت شهرها و افزایش سفرهای درونشهری, در بسیاری از شهرهای بزرگ وجود یک ناوگان حمل و نقل عمومی کارآمد ضروری است. حال به دلیل تراکم بالا و محدودیت فضای روی زمین استفاده از تونلهای زیرزمینی و مترو یکی از بهترین گزینه ها برای این موضوع میباشد. سرعت بالا – امنیت – کاهش زمان سفرهای درونشهری – استفاده بهینه از منابع انرژی – عدم آلودگی محیط زیست و … همگی از مزیتهای مترو میباشند. این مزیتها باعث شده اند شهرهای بزرگی مثل نیویورک در آمریکا – لندن در انگلیس و پاریس در فرانسه از مدتها پیش به فکر استفاده از این تکنولوژی و گسترش آن بیفتند. متروی پاریس در هر 500 متر یک ایستگاه دارد و متروی لندن دارای 275 ایستگاه در سرتاسر لندن است. همچنین متروی نیویورک دارای 450 ایستگاه در 621 کیلومتر مربع مساحت میباشد. در برخی شهرها همچون لندن تونلهای زیرزمینی سابقه ای بیش از 150 سال دارند. اولین تونل زیرزمینی شهری در سال 1863 در لندن ایجاد شد. همچنین اولین خط مترو پاریس در سال 1900 و متروی نیویورک در سال 1904 افتتاح گشت.
دلیل افتتاح تقریبا همزمان تونلهای زیرزمینی شهرهای بزرگ این بود که در چنین دورانی به دلیل انقلاب صنعتی بیشتر مردم بجای کشاورزی به کارهای صنعتی و کار در کارخانه ها روی آورده بودند, به همین دلیل مجبور بودند در شهرها زندگی کنند. همچنین جاده های روی زمینی به دلیل استفاده همزمان از اسبها – درشکه ها و همچنین اتومبیلهای اولیه بسیار شلوغ و پر رفت و آمد گشتند. طوری که این شلوغی در بسیاری از موارد باعث درگیریهای شدید بین شهروندان میگشت و برای جابجایی در بین شهر به دلیل ترافیک ایجاد شده شاید ساعتها زمان نیاز بود. این مشکلات باعث شد مسئولین شهر لندن به فکر یک سیستم حمل و نقل عمومی جدید برای زنده نگه داشتن شهر بیفتند. با ابتکار لندنی ها, مترو و تونلهای زیرزمینی در شهرهای بزرگ دیگر نیز مورد بهره برداری قرار گرفت طوری که امروزه بیش از 160 سیستم مترو زیرزمینی در سرتاسر جهان وجود دارد.
در دوران حفاری متروی لندن – پاریس و نیویورک به دلیل نبود امکانات مدرن امروزی حفاری با دست انجام میشد. از معایب حفاری دستی این بود که علاوه بر سرعت بسیار پایین, ریسک جانی نیز بسیار بالا بود. همچنین به تعداد بسیار زیاد کارگر نیاز بود. طوری که برای حفاری متروی نیویورک بیش از 8000 کارگر نیاز بود. که از این تعداد هزاران نفر در طی پروژه مجروح شدند و 60 نفر نیز جان خود را باختند.
امروزه بیشتر تونلها و راه های زیرزمینی بوسیله ماشین آلات مدرن حفاری همچون TBMها (ماشینهای حفاری تونل) ایجاد میشوند. این ماشین آلات به قدری بزرگ هستند که برای جابجایی آنها باید قسمتهای آن از هم جدا شود و در محل پروژه مجددا به یکدیگر متصل شوند. برای اطلاعات بیشتر راجع به TBMها اینجا کلیک کنید.
دستگاه TBM - ماشین حفاری تونل
در طول سالها روشهای متعددی برای ایجاد تونل مورد استفاده قرار گرفته است. یکی از این روشها, روش NATM (روش جدید حفاری تونل اتریشی) که به روش اتریشی معروف است میباشد. این روش اولین بار در سال 1950 مورد استفاده قرار گرفت. در این روش، مانند همان روشی که در حفر قنوات استفاده می شود، با یک شفت یا رمپ به عمق مورد نظر رسیده، سپس اقدام به حفر تونل می نمایند. تونل خاک برداری شده در مقاطع فوقانی و تحتانی، ابتدا حفاظت موقت شده و در نهایت؛ قالب بندی، آرماتور بندی و بتن ریزی می شود.
تونل حفاری شده به روش اتریشی
یکی از روشهای دیگر, روش ترانشه باز میباشد. در این روش ساخت، ابتدا بررسی و آزمایش های ژئوتکنیکی برای تشخیص لایه های زمین و مقاومت خاک در مسیر حفر تونل صورت گرفته و پس از خاک برداری و گود کردن تونل، کف منطقه گودبرداری شده تسطیح، آرماتوربندی و سپس بتن ریزی می شود.
تونل حفاری شده به روش ترانشه باز
همانطور که میدانید در زیر سطح هر شهر, تاسیساتی همچون لوله های فاضلاب – سیمهای برق – لوله های گاز و … وجود دارند. تونلهای زیرزمینی امروزی طوری حفاری میشوند که در زیر این تاسیسات قرار بگیرند اما برای ایجاد ایستگاه ها و خروجی های اضطراری مجبوریم به سطح زمین بیاییم که به همین دلیل در این شرایط نمیتوان از تداخل با این تاسیسات پیشگیری کرد.
در نگاه اولیه, متروها بسیار ساده به نظر میرسند. قطارهایی که بر روی ریل داخل تونل حرکت میکنند. مثلا در متروی نیویورک فاصله ریلهای مترو 1.4 متر است که دقیقا اندازه فاصله ریلهای قطارهای شهری میباشد. به همین دلیل متروی نیویورک به ترمهای شهری متصل میباشد. اما در مترو سیستمهای پیشرفته ای وجود دارند که شاید توسط مسافران اصلا دیده نشود. مثلا در متروی کوپنهاگن دانمارک که در حال ساخت است از متروهای بدون راننده استفاده خواهد شد. حتی تکنولوژی های نامتعارفی همچون استفاده از حرارت ایجاد شده در زمان ترمز برای حرکت مجدد مترو نیز استفاده میشوند! از دیگر تکنولوژی های متروهای مدرن جهان استفاده از سیستمهای مکانیابی هوشمند برای هر یک از قطارهای مترو است. طوری که در هر لحظه بتوانند تشخیص دهند دو قطار نسبت به هم در چه موقعیتی قرار دارند. سنسورها و دیگر تکنولوژیهای امنیتی نیز از اجزاء جدایی ناپذیر متروها میباشند.
ویکیپدیا درباره متروی تهران مینویسد:
متروی تهران به مجموعهٔ قطارهای شهری تهران و همچنین «شرکت راه آهن شهری تهران و حومه» گفته میشود. تا پایان سال ۱۳۸۸ (مارس ۲۰۱۰ م.) این قطارها در چهار خط اصلی در حال تردد هستند که سه خط آن (۱و۲و۴) در حال توسعه و خط دیگر (۵) نیز در حال بهره برداری است که خطی است فعال بینشهری (میان کرج و تهران) و بقیه درونشهری هستند. تا پایان سال ۱۳۸۸ مسافت خطوط متروی بهرهبرداریشده برابر ۱۰۷ کیلومتر بودهاست.
اگرچه طرحهای اولیه متروی تهران در زمان سلطنت محمدرضا شاه پهلوی ریخته شد، اما بطور رسمی از سال ۱۳۷۷ (۱۹۹۹ م.) شروع به کار کرد. نخستین مسیر فعال، مسیر شماره ۵ مترو بود که بین تهران و کرج مسافر جابهجا میکرد و در ۱۶ اسفند ۱۳۷۷ فعالیت خود را آغاز کرد.
از اواخر سال ۱۳۸۵، با افزایش مسافران و تعداد قطارها، بخشی جهت بهرهبرداری از بدنهٔ اصلی سازمان قطار شهری تهران و حومه جدا شده و با عنوان «شرکت بهرهبرداری راهآهن شهری تهران و حومه» به کار خود ادامه میدهد.
تصویری از زمان ساخت متروی تهران
متروی تهران با طول شبکهٔ ۱۲۰ کیلومتر رتبهٔ نوزدهم را در بین قطارهای شهری کشورهای جهان دارد و با وجود اینکه از نظر تعداد جابهجایی مسافر در روز در بین متروهای بالای یک میلیون جابهجایی در روز قرار دارد، وضعیت آن از نظر تعداد ایستگاه زیاد مطلوب نیست. از نظر فاصلهٔ زمانی بین قطارها هم در صورتی که طبق برنامهریزیها به زمان ۲ دقیقه دست یافته شود، متروی تهران جزو ده متروی اول جهان خواهد بود.
بر اساس اعلام نظر مدیرعامل شرکت قطار شهری تهران در سال ۱۳۸۸، به دلیل استفاده از متروی تهران، سالانه ۳۵۰ میلیون لیتر در مصرف سوختهای فسیلی صرفه جویی میشود. بر اساس این آمار، سالانه ۵۰۰ میلیون سفر درون شهری از طریق مترو انجام میشود که هر سفر مترو ۰٫۷ لیتر صرفهجویی در مصرف سوخت به همراه دارد. لازم به ذکر است در دی ماه سال ۱۳۸۹ سفر با متروی تهران از مرز ۳ میلیارد سفر گذشت.
تصویری از زمان ساخت متروی تهران
رویدادهای مهم بهره برداری متروی تهران
سال 1376
جانمایی معاونت بهره برداری در نمودار سازمانی شرکت متروی تهران
سال 1377
بهره برداری از خط 5، حد فاصل ایستگاه های تهران (صادقیه) و کرج
سال 1378
بهره برداری از نیمه غربی خط 2، حد فاصل ایستگاه های تهران (صادقیه) و امام خمینی (ره)
سال 1380
بهره برداری از خط 1 حد فاصل ایستگاه های علی آباد و شهید حقانی
سال 1381
– بهره برداری از خط 1، حد فاصل ایستگاه های علی آباد و حرم مطهر
– بهره برداری از پایانه و تعمیرگاه غرب
سال 1382
بهره برداری از خط 2، حد فاصل ایستگاه های امام خمینی (ره) و بهارستان
سال 1383
– بهره برداری از خط 5، حد فاصل ایستگاه های کرج و گلشهر
– بهره برداری از ایستگاه ایران خودرو (خط 5)
– بهره برداری از سامانه فروش و کنترل خودکار بلیت در ایستگاه های خطوط 1، 2 و 5
سال 1384
– بهره برداری از ایستگاه باقرشهر (خط 1)
– بهره برداری از خط 2، حد فاصل ایستگاه های بهارستان و دانشگاه علم و صنعت
– بهره برداری از ایستگاه چیتگر (خط 5)
– بهره برداری از پایانه جنوب (فتح آباد)
سال 1385
– بهره برداری از ایستگاه اتمسفر (خط 5)
– تاسیس شرکت بهره برداری راه آهن شهری تهران و حومه
– تاسیس نظام پیشنهادها در شرکت بهره برداری راه آهن شهری تهران و حومه
– صدور بلیت اقشار خاص برای سالمندان، جانبازان جنگ تحمیلی و معلولان تحت سرپرستی سازمان بهزیستی
سال 1386
– بهره برداری از ایستگاه شاهد (خط 1)
– بهره برداری از ایستگاه اکباتان (خط 5)
– بهره برداری از پایانه شرق (دردشت)
– فراهم آمدن امکان استفاده از بلیت های اعتباری مترو در سامانه اتوبوس های تندرو (BRT)
سال 1387
– بهره برداری از توسعه شرقی خط 2، حد فاصل ایستگاه های دانشگاه علم و صنعت و تهرانپارس
– بهره برداری از خط 4، حد فاصل ایستگاه های میدان شهدا و فردوسی
– بهره برداری از ایستگاه گرمدره (خط 5)
– برگزاری نخستین دوره مسابقه عکاسی “مترو و مردم”
– راه اندازی سامانه پیام کوتاه (پیامک) شرکت بهره برداری متروی تهران با شماره 30004277
سال 1388
– بهره برداری از مسیر توسعه شمالی خط 1، حد فاصل ایستگاه های شهید حقانی و قیطریه
– بهره برداری از خط 4، حد فاصل ایستگاه های میدان شهدا و میدان انقلاب اسلامی
– راه اندازی سامانه اطلاع رسانی مسافران (PIS)
– برگزاری دومین دوره مسابقه عکاسی “مترو و مردم”
سال 1389
– بهره برداری از ایستگاه شهید صدر (توسعه شمالی خط 1)
– بهره برداری از توسعه شرقی خط 2، حد فاصل ایستگاه های تهرانپارس و فرهنگسرا
– بهره برداری از خط 4، حد فاصل ایستگاه های میدان شهدا و شهید کلاهدوز
– بهره برداری از ایستگاه محمد شهر (خط 5)
– بهره برداری از ایستگاه های ولی عصر (عج) و نبرد (خط 4)
– برگزاری سومین دوره مسابقه عکاسی “مترو و مردم”
– بهره برداری از نیمه غربی خط 4 و گشایش ایستگاه های توحید و میدان آزادی
سال 1390
– بهره برداری از ایستگاه های شیخ الرئیس و دکتر حبیب اله در خط 4
– بهره برداری از ایستگاه کهریزک؛ جنوبی ترین ایستگاه در خط 1
محقق: علیرضا راحت
منابع: سایت متروی تهران – ویکیپدیا – وبسایت چگونه هر چیزی کار میکند
فرض: شما داخل چاهی بیفتید که از یک طرف زمین به طرف دیگر راه داشته باشد. چه میشود؟
میدانیم که کندن چاهی از یک طرف زمین و رسیدن به طرف دیگر زمین با گذشتن از هسته زمین غیر ممکن است. زیرا علاوه بر بزرگی بیش از اندازه قطر زمین, حرارت موجود در هسته بسیار زیاد است. اما فرض کنید این امکان وجود داشت که ما با کندن چاه و ایجاد تونل از یک طرف زمین به طرف دیگر دسترسی پیدا کنیم. حال با پریدن به داخل این چاه چه اتفاقی می افتد؟
در ابتدا ما با سرعت و شتاب زیادی به داخل زمین کشیده میشویم. اما هر چه به مرکز زمین نزدیک تر میشویم با وجود افزایش سرعت, از شتاب ما کاسته میشود. تا زمانی که به مرکز زمین برسیم. در نقطه مرکزی زمین به دلیل اینکه جرم زمین تقریبا بطور یکنواخت در اطراف ما پراکنده شده است دیگر جاذبه ای بر روی ما اثر نمیکند. یعنی جاذبه هر نقطه زمین در اطراف ما با جاذبه نقطه مقابل آن در طرف دیگر همدیگر را خنثی میکنند. بدین ترتیب نیروی جاذبه برآیند بر بدن ما صفر خواهد بود. یعنی شتاب صفر میشود. اما با توجه به سرعت بالایی که در طول مسیر از سطح زمین به مرکز زمین بدست آوردیم ما همانطور با سرعت راه خود را به طرف دیگر زمین ادامه خواهیم داد. اما در این قسمت از مسیر جاذبه زمین ما را مجددا میخواهد به سمت مرکز زمین بکشد. یعنی شتاب منفی بر بدن ما وارد میکند. هر چه ما از مرکز زمین دورتر میشویم مقدار این شتاب منفی بیشتر میشود که همین باعث کاهش سرعت حرکت ما به سمت دیگر زمین میشود. تا جایی که به سطح طرف دیگر زمین برسیم. در این مرحله سرعت ما صفر میشود. اما ماجرا به همین جا ختم نخواهد شد و دوباره به دلیل جاذبه به سمت مرکز زمین کشیده خواهیم شد. و مجددا همانند قبل به طرف دیگر میرسیم. یعنی این حرکت تا بینهایت ادامه خواهد داشت.
اما یک سوال دیگر باقی میماند:
فکر میکنید یک رفت و برگشت به طرف دیگر زمین با چنین چاه فرضی چقدر طول خواهد کشید؟
با محاسبه سرعت و شتاب اعمال شده بر جسم در طول مسیر و با دانستن اینکه قطر کره زمین حدودا 12700 کیلومتر است برای یک مسیر تقریبا 42 دقیقه طول میشکد که یعنی برای رفت و برگشت به طرف دیگر زمین تنها 84 دقیقه یا 1 ساعت و 24 دقیقه زمان نیاز است! یعنی فرض کنید شما با یک سقوط 42 دقیقه ای به طرف دیگر زمین سفر خواهید کرد!!!
در زیر تصاویری از زمان تخریب یک پل توسط مواد منفجره را مشاهده خواهید کرد. همانطور که میدانید درباره مهندسی تخریب قبلا در سیویلتکت مقاله ای نوشته شد که میتوانید آنرا از اینجا مطالعه بفرمایید.
پل: قبل از تخریب - اگر به پایه های پل نگاه کنید مواد منفجره را میبینید که درجای خود قرار داده شده و همه چیز برنامه ریزی شده است برای روشن کردن فیوزهای الکتریکی.
